Strukturyzowane światłowody, hybrydowe technologie kwantowo-klasyczne oraz sztuczna inteligencja dla nauk przyrodniczych i medycznych (life sciences). Na Uniwersytecie Warszawskim działają trzy nowe centra doskonałości. 24 lutego Fundacja na rzecz Nauki Polskiej zainaugurowała projekty wyłonione w ramach programu Międzynarodowe Agendy Badawcze. Dziesięć ośrodków otrzyma łączne dofinansowanie w wysokości ponad 300 mln zł na rozwój innowacji w takich obszarach jak medycyna precyzyjna, technologie kwantowe, sztuczna inteligencja i detektory dla astrofizyki. Środki pochodzą z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).
Inauguracja projektów odbyła się 24 lutego. W uroczystości wzięły udział m.in. władze Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz prof. Maria Mrówczyńska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uniwersytet Warszawski reprezentowała prof. Ewa Krogulec, prorektor ds. rozwoju.
Wśród wyróżnionych projektów znalazły się trzy z UW, z których każdy otrzymał dofinansowanie w wysokości około 30 mln zł: Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji dla Nauk Przyrodniczych i Medycznych (Trustworthy Artificial Intelligence for Life Sciences Centre) Rozwój bezpiecznych, transparentnych i wydajnych algorytmów sztucznej inteligencji zdolnych do pracy na ograniczonych, zaszumionych i niepełnych danych – ze szczególnym uwzględnieniem zastosowań w medycynie i naukach przyrodniczych – to zadanie czterech grup badawczych, które zrealizują projekt Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji.
„W ramach projektu opracujemy modele sztucznej inteligencji nowej generacji oparte na solidnych podstawach matematycznych. Naszym celem jest redukcja błędów i halucynacji, które stanowią poważne wyzwanie dla istniejących rozwiązań, zwłaszcza w zastosowaniach biomedycznych. Naszą ambicją jest, aby projekt stał się przykładem tego, jak silne krajowe kompetencje w dziedzinie matematyki i informatyki można przełożyć na innowacyjne technologie służące społeczeństwu. Chcemy, aby nasz projekt był propozycją rozwoju europejskiej niszy w obszarze sztucznej inteligencji” – mówi prof. Paweł Dłotko, kierujący zespołem badaczy realizującym projekt.
Centrum Doskonałości Strukturyzowanej Optyki Włóknistej i Aplikacji (SOWA) Będzie prowadzić badania zmierzające do opracowania nowej klasy światłowodów strukturalnych – możliwych do zastosowania m.in. w laserach, czujnikach i innych urządzeniach fotonicznych. Jednostka zamierza osiągnąć pozycję światowego lidera w obszarze badań, rozwoju i produkcji nowej klasy nanostrukturyzowanych światłowodów typu free-form.
Na czele zespołu Centrum Doskonałości SOWA stanie prof. Ryszard Buczyński – fizyk, zastępca dyrektora Instytutu Geofizyki UW, ekspert w dziedzinie fotoniki, optyki i optoelektroniki. Jest on współtwórcą zminiaturyzowanego endoskopu wykorzystywanego w leczeniu zaburzeń oddychania u wcześniaków.
Centrum Hybrydowych Kwantowo-Klasycznych Technologii Informacyjnych (QLAB) Projektem kieruje prof. Magdalena Stobińska-Moretto z UW.
„Projekt QLAB to krok milowy w budowaniu na Uniwersytecie Warszawskim silnego, międzynarodowego ośrodka badań nad technologiami kwantowymi w Polsce. Naszym celem jest prowadzenie doskonałych badań naukowych, tworzenie rozwiązań gotowych do zastosowania w gospodarce oraz wzmacnianie współpracy naukowej z najlepszymi partnerami zagranicznymi” – mówi prof. Magdalena Stobińska-Moretto.
W ramach projektu prowadzone będą badania naukowe i prace rozwojowe w czterech interdyscyplinarnych grupach badawczych. Zespoły skupią się na kluczowych obszarach:
- bezpieczne sieci kwantowe,
- energooszczędne algorytmy sztucznej inteligencji,
- ultraczułe metody metrologii i obrazowania,
- technologie hybrydowe łączące systemy kwantowe z klasycznymi.