Nowa jednostka badawcza – Centrum Hybrydowych Kwantowo-Klasycznych Technologii Informacyjnych (QLAB) – powstanie na Uniwersytecie Warszawskim. Będzie to kolejna z kilkunastu utworzonych w ostatnich latach Międzynarodowych Agend Badawczych. W konkursie oceniano siedem projektów, z których tylko jeden otrzymał finansowanie – 30 mln zł.
Technologie kwantowe to jedna z najbardziej przełomowych i obiecujących dziedzin współczesnej nauki, która w najbliższych latach może zmienić oblicze cyfrowego świata. Cieszymy się, że Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, dzięki środkom z Funduszy Europejskich, może wspierać rozwiązania, które napędzają rozwój i mogą wpłynąć na kształt rzeczywistości technologicznej – podkreśla prof. Krzysztof Pyrć, prezes Zarządu FNP.
W ramach nowej jednostki cztery grupy zajmą się praktycznymi rozwiązaniami dla komunikacji, obliczeń i metrologii. Ich celem będzie stworzenie bezpiecznych sieci kwantowych, energooszczędnych algorytmów sztucznej inteligencji i ultraczułych metod pomiarów i obrazowania. Badania mają łączyć teorię z prototypami gotowymi do wdrożenia w przemyśle (telekomunikacji, sektorze teleinformatycznym, medycynie, obronności i technologii kosmicznej). Efektem prac będą demonstratory przemysłowe, nowe technologie i patenty, stanowiące podstawę do transferu technologii.
Naszą ambicją jest, aby nowy ośrodek wypełnił lukę między nauką a przemysłem i stał się platformą integrującą badania i aplikacje oraz filarem europejskiej strategii kwantowej. Chcemy przyczynić się do przyspieszenia rozwoju skalowalnych technologii kwantowych w Europie – mówi dr hab. Magdalena Stobińska-Moretto, dyrektorka nowego ośrodka.
Jej zainteresowania naukowe dotyczą kwantowych technologii, optyki kwantowej, kwantowej informacji oraz materii skondensowanej ze szczególnym uwzględnieniem kwantowej nanooptyki oraz grafenu i innych materiałow dwuwymiarowych.
Zawsze uważałam, że trzeba mieć swoją ścieżkę, swój pomysł i nie należy ulegać modom, szczególnie w nauce. Na początku jest może trudno, ale nadchodzi taki moment, w którym rodzą się naprawdę oryginalne koncepcje – przekonywała jakiś czas temu na łamach „Forum Akademickiego”.
Zainteresowanie fizyką wzbudziła w niej książka Stephena Hawkinga Krótka historia czasu. Czarne dziury, czerwone karły, gwiazdy neutronowe – to działało na wyobraźnię. Z naukowego punktu widzenia ten obszar jest tyleż atrakcyjny, co niewdzięczny – o dane doświadczalne, które przecież wyznaczają przełomowe momenty w nauce, niezwykle w nim trudno. Dlatego, gdy trafiła na wykład z optyki kwantowej prof. Krzysztofa Wódkiewicza, okazało się, że równie ciekawa, a może nawet ciekawsza od teorii grawitacji jest teoria mechaniki kwantowej. Ale i tu czyhają pułapki.
Dużym wyzwaniem w obszarze technologii kwantowych jest łączenie propozycji teoretycznych, czyli np. jakiegoś protokołu, z możliwościami aparatury dostępnej w laboratoriach. Wiadomo, że sprzęt, w przeciwieństwie do naszej fantazji, jest ograniczony, i sztuką jest połączyć te dwa obszary – opowiadała w tekście w FA.
Ukończyła studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. W 2008 r. otrzymała Stypendium Aleksandra von Humboldta w Max Planck Research Group w Erlangen (Niemcy), następnie, w latach 2008–2012 była zatrudniona w Max Planck Institute for the Science of Light oraz na Uniwersytecie w Erlangen-Norymberdze. W okresie od stycznia do kwietnia 2017 r. przebywała jako profesor wizytujący w Clarendon Laboratory na Uniwersytecie Oxfordzkim. Następnie założyła Grupę Badawcza Kwantowych Technologii Informacyjnych (QCAT) zajmującą się tworzeniem nowych protokołów dla technologii hybrydowych, takich jak kwantowo wspomagana komunikacja i kwantowo wspomagane obliczenia. Koordynowała międzynarodowy program AppQInfo w ramach MSCA-ITN (Maria Skłodowska-Curie Innovative Training Networks).
Działanie Międzynarodowe Agendy Badawcze realizowane przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej pozwala na uruchomienie lub rozwój w Polsce wyspecjalizowanych, wiodących w skali światowej zespołów i organizacji badawczych, w których możliwe będzie osiągnięcie doskonałości naukowej i międzynarodowej konkurencyjności badań. W dotychczasowych naborach FNP przyznała środki 19 projektom (w tym czterem, które zdobyły wsparcie z konkursu Teaming for Excellence) w łącznej kwocie ponad 580 mln zł.
Mariusz Karwowski, źródło: FNP